# AI czy wymówka? Dlaczego zatrudniamy mniej juniorów > Juniorzy w IT dostają coraz mniej ofert. Czy winna jest AI, czy wygodna wymówka? Felieton Jacka Bugajskiego o terminowaniu w czasach agentów AI. - Source: https://snok.ai/pl/aktualnosci/blog/ai-czy-wymowka-zatrudnianie-juniorow/ - Author: Jacek Bugajski - Published: 2026-11-04 --- Programowania uczyłem się, przepisując listingi z „Bajtka” na ZX Spectrum. Zachodnie pisma drukowały całe programy w kodzie szesnastkowym i te też przepisywałem, nie wiedząc nawet, co jest w środku. Taka nauka nie miała instrukcji obsługi: jedna literówka i program nie ruszał, a błędu trzeba było szukać samemu, linijka po linijce. Potem było Atari 800 XL, pierwsze komputery PC i wieloletnia fascynacja komputerami Apple. Tak samo, metodą prób i błędów, uczyłem się na początku lat dwutysięcznych bezpieczeństwa SAP: w testach penetracyjnych, na przeglądaniu uprawnień i czytaniu logów, bo kursów i certyfikacji praktycznie wtedy nie było. Dziś na moim biurku stoi Mac Studio, na którym pracują agenci AI. W kilka minut piszą kod, który kiedyś wymagał długiego przepisywania i poprawiania. ![Pięć kadrów z życia autora: 1974 z kalkulatorem, 1985 z ZX Spectrum i „Bajtkiem”, 2002 z notebookiem IBM, 2017 z MacBookiem, 2026 przy Mac Studio z agentami AI](https://snok.ai/images/blog/ai-czy-wymowka-ewolucja.webp) *Portrety i rekwizyty wygenerowane z pomocą AI na podstawie zdjęć archiwalnych autora; w kadrze z 1985 roku okładka „Bajtka” nr 1 z września 1985.* Każde kolejne narzędzie odbierało mi część żmudnej roboty, ale zostawiało miejsce, w którym musiałem utknąć, żeby się czegoś nauczyć. Pierwszy raz mam wrażenie, że narzędzie zabiera także to utknięcie. Agent nie zostawia literówki do znalezienia - sam ją znajduje i poprawia. Zespół Anthropic sprawdził to na programistach poznających nową bibliotekę Pythona. Grupa pracująca z asystentem AI wypadła w teście ze zrozumienia wyraźnie słabiej niż grupa pracująca samodzielnie, a największa różnica dotyczyła debugowania. Autorzy piszą, że wysiłek poznawczy, „a nawet bolesne utknięcie”, prawdopodobnie sprzyja dochodzeniu do mistrzostwa. To potwierdza intuicję człowieka, który wychował się na listingach. Właśnie dlatego tej intuicji nie ufam bez zastrzeżeń. ## Badacze spierają się o przyczynę W polskim IT ofert pracy przybywa, ale ogłoszenia dla początkujących to niecałe 5% ofert na Just Join IT w 2025 roku. Według No Fluff Jobs w pierwszych miesiącach 2026 roku na jedną ofertę juniorską przypadało 47 aplikacji, a na seniorską 19. W badaniu EY co trzecia firma w Polsce deklaruje, że ogranicza rekrutację osób bez dużego doświadczenia. ![Wykres: oferty dla juniorów to 4,79% ogłoszeń na Just Join IT w 2025 roku, a na jedną ofertę juniorską przypada 47 aplikacji wobec 24 na mid i 19 na seniora według No Fluff Jobs](https://snok.ai/images/blog/ai-czy-wymowka-juniorzy-wykres.webp) *Źródła: Just Join IT, Raport Wynagrodzeń IT 2026; No Fluff Jobs, 02.07.2026.* Badacze, którzy patrzą na twarde dane, nie są jednak zgodni co do przyczyny. Stanford widzi lukę w zatrudnieniu młodych w amerykańskich zawodach narażonych na AI. Ekonomiści nowojorskiego Fedu przypisują pracy zdalnej większość wzrostu bezrobocia młodych absolwentów. Eurofound w swojej analizie danych europejskich nie widzi wstrząsu, który dotyczyłby wyłącznie młodych i wynikał z AI. W USA skutek widać wyraźnie, w Europie dane są mniej jednoznaczne, a o przyczynę trwa spór. Czy AI nie stała się więc dla części z nas wygodnym uzasadnieniem decyzji, którą i tak chcieliśmy podjąć? Oszczędność na juniorach dobrze wygląda w arkuszu tego kwartału. Brzmi też lepiej, gdy można ją nazwać transformacją. ## Paradoks najlepiej przygotowanych Daniel Dines, współzałożyciel i CEO UiPath, firmy, która z automatyzacji pracy zrobiła swój produkt, opublikował w tym roku książkę „The Work That Remains”. Dines nie broni w niej każdego etatu - dopuszcza przebudowę i likwidację ról, w których nie zostaje praca rozwojowa. Juniorów każe jednak chronić. Artykuł 14 jego „konstytucji nowego przedsiębiorstwa” wzywa do celowej odbudowy terminowania i zawiera zdanie: „Nie tnijcie juniorów”. Dines pisze, że AI może przejąć dużą część pracy, która wypełniała pierwsze lata juniora, ale nie usuwa potrzeby tych lat. Firmy, które przestaną zatrudniać młodych, od razu będą wyglądać na oszczędne, a koszt przyjdzie wtedy, gdy zabraknie seniorów, a odbudowa ścieżki zajmie dekadę. Te, które ją utrzymają, mogą później odsprzedawać seniorów reszcie rynku z premią - o ile w ogóle zechcą się z nimi rozstać. Dines opisuje też terminowanie działające w obie strony: seniorzy uczą kontekstu, wyczucia i pamięci o kliencie, a juniorzy uczą szybkości pracy z AI, odruchu sięgania po narzędzia i niecierpliwości wobec przestarzałych procesów. Ludzie, których rynek zatrudnia coraz mniej chętnie, mogą więc być najlepiej przygotowani do pracy z technologią, którą firmy uzasadniają ich niezatrudnianie. ![Konsultantka starsza stażem wskazuje szczegół przepływu pracy agenta AI na laptopie młodszego kolegi, który jej słucha](https://snok.ai/images/blog/ai-czy-wymowka-terminowanie.webp) *Ilustracja wygenerowana z pomocą AI.* ## Argument przeciwko mnie Przepisywanie listingu z „Bajtka” też było kopiowaniem cudzego kodu bez pełnego zrozumienia, a kolumny cyfr szesnastkowych - kopiowaniem bez żadnego zrozumienia. A jednak z tego pokolenia wyrośli inżynierowie. Pokolenie przed nami mogło patrzeć na nas tak, jak dziś część z nas patrzy na dwudziestolatka, który prosi model o gotową funkcję. O tym, jak złudne bywa tempo takiej pracy, pisałem w felietonie [„Quo vadis, inżynierze?”](https://snok.ai/pl/aktualnosci/blog/quo-vadis-inzynierze/). Każde pokolenie w tej branży opłakiwało kompetencję, którą zabrała mu kolejna warstwa abstrakcji: asembler ustąpił kompilatorowi, ręczne testy automatom, serwerownia chmurze. Nikt dziś nie rozpacza, że młodzi nie liczą ręcznie adresów pamięci. Może i ja narzekam na nowe narzędzie tylko dlatego, że jest nowe? Widzę jedną różnicę i nie jestem pewien, czy jest rozstrzygająca. Poprzednie abstrakcje zabierały wykonanie, ale zostawiały ocenę. Listing się nie bronił - gdy nie działał, milczał i zmuszał do szukania. Kompilator nigdy nie twierdził, że wie, co chciałem napisać. Agent proponuje: daje gotową odpowiedź razem z uzasadnieniem, w tonie, który brzmi kompetentnie także wtedy, gdy odpowiedź jest błędna. Młody człowiek nie musi już utknąć, ale musi umieć rozpoznać, kiedy maszyna utknęła za niego. A ocenianie bierze się z tego, że człowiek widział wcześniej sto przypadków i wie, jak wyglądają. Recenzent bez własnych przejść nie ma z czym porównywać. ## Pokolenie, które odrabia lekcje z AI W Stanach Zjednoczonych ponad połowa nastolatków korzysta z chatbotów przy nauce. Szkoła i rodzice spierają się, czy to ściąganie, czy nowa kompetencja. W książce Dinesa, pisanej o firmach, pada zdanie, które dotyczy także szkoły: kluczową umiejętnością jest uczenie się uczenia. Narzędzie się zmieni, zanim dzisiejszy licealista skończy studia. Nawyk pytania „dlaczego to działa” zostanie. Uczeń, który oddaje AI pracę domową, i firma, która oddaje AI pracę juniora, robią to samo: zachowują wynik, a pomijają etap, na którym człowiek uczy się na własnych błędach. W obu przypadkach koszt widać dopiero po latach. ## Pytanie bez gotowej odpowiedzi Prostej recepty dla rynku nie mam. Mam jedną zasadę, o której pisałem we wrześniu w felietonie dla ITWiz: junior dostaje wynik pracy agenta najpierw do sprawdzenia, a dopiero potem do wykorzystania. Odwrotna kolejność wychowuje człowieka, który ufa narzędziu, bo nigdy nie widział, jak się myli. Ja nauczyłem się programować, bo maszyna nie wybaczała literówek i nie podpowiadała, gdzie ich szukać. Dzisiejszy junior dostaje maszynę, która wybacza wszystko i podpowiada zawsze. Nie wiem, czy wyrośnie z niego lepszy inżynier niż z nas, czy tylko szybszy. Wiem, że dzisiejsi seniorzy wzięli się z pierwszych lat pracy, w których nikt nie oszczędził im błędów. Pytanie brzmi, kto da tę samą szansę następnym. ## Kogo szukam w SNOK W SNOK doświadczenie jest dla mnie ważne, ale nie zamykam drzwi przed ludźmi, którzy dopiero zaczynają. Szukam [osób na początku drogi zawodowej, które chcą się uczyć](https://snok.ai/pl/o-snok/kariera/) i nie wstydzą się pytać. Chcę, żeby nauka w zespole szła w obie strony. Konsultant starszy stażem uczy początkującego tego, czego nie ma w żadnej dokumentacji: jak działa konkretny klient i po czym poznać, że odpowiedź agenta AI jest błędna. Początkujący pokazuje starszemu stażem, że ten sam problem można rozwiązać inaczej, często szybciej, niż podpowiada nawyk. Dla kogoś, kto dziś wchodzi do zawodu, AI jest zwykłym narzędziem pracy, tak jak dla mojego pokolenia kalkulator. Z tą różnicą, że kalkulator się nie mylił. Dlatego wierzę w zespoły mieszane: początkujący wie, co AI potrafi, a doświadczony wie, kiedy jej nie ufać. Takiemu zespołowi powierzyłbym [agenta AI pracującego w systemach klienta](https://snok.ai/pl/oferta/automatyzacja-ai/). Patrzę w przyszłość z optymizmem, bo każde pokolenie w tej branży znalazło własną drogę do zawodu. A Wy którędy idziecie - stawiacie na doświadczenie, na świeże spojrzenie czy na własną mieszankę? ## Źródła - Daniel Dines, [The Work That Remains](https://www.uipath.com/the-work-that-remains), UiPath, 2026 - Artykuły 13 i 14 (s. 72-73) oraz rozdział „The bench” (s. 105-106). - Jacek Bugajski, „Czego nie nauczy się junior, którego pracę wykonał agent”, felieton w ITWiz, wydanie drukowane, wrzesień 2026. - Anthropic, [How AI assistance impacts the formation of coding skills](https://www.anthropic.com/research/AI-assistance-coding-skills), 29.01.2026. - No Fluff Jobs, [podsumowanie półrocza na rynku pracy IT](https://nofluffjobs.biuroprasowe.pl/212903/frontend-oblegany-przez-poczatkujacych-w-branzy-it-ale-liczba-ofert-pracy-caly-czas-spada-podsumowanie-polrocza-na-rynku-pracy), 02.07.2026. - Just Join IT, [Raport Wynagrodzeń IT 2026 - ogłoszenia o pracę w liczbach](https://justjoin.it/raport-wynagrodzen/ogloszenia-o-prace-w-liczbach). - EY, [Sztuczna inteligencja zmienia polityki zatrudnienia w firmach w Polsce](https://www.ey.com/pl_pl/newsroom/2026/02/sztuczna-inteligencja-zmienia-polityki-zatrudnienia-w-firmach-w-polsce), 05.02.2026. - Stanford Digital Economy Lab, [Canaries in the Coal Mine - aktualizacja](https://digitaleconomy.stanford.edu/news/canariesaug26/), 12.08.2026. - Federal Reserve Bank of New York, [Remote work leaves younger workers sidelined](https://libertystreeteconomics.newyorkfed.org/2026/06/remote-work-leaves-younger-workers-sidelined/), 06.2026. - Eurofound, [AI is already in use in Europe's workplaces, but not at the expense of young workers](https://www.eurofound.europa.eu/en/publications/all/ai-is-already-in-use-in-europe-s-workplaces-but-not-at-the-expense-of-young-workers), 16.09.2026. - Pew Research Center, [How teens use and view AI](https://www.pewresearch.org/internet/2026/02/24/how-teens-use-and-view-ai/), 24.02.2026. Wszystkie źródła: dostęp 03.11.2026.